"Met opgetrokken benen, liggend op mijn rug, vlieg ik over het landschap heen. Als ik mijn benen intrek ga ik steeds sneller en sneller, zeker als ik ook nog eens mijn armen uitstrek. Dan weigert opeens mijn vliegvermogen en begin ik te vallen, steeds dieper en sneller. Angstig zie ik de afgrond naderbij komen. Op het moment dat ik de grond zal raken zit ik recht op in mijn bed en ben ik wakker".
Allemaal hebben we wel eens een dergelijke droom gehad, het zijn de meest voorkomende vormen van een vlieg- en valdroom. Vaak worden we wakker nog voordat we de grond raken. Mensen die geïsoleerd leven hebben vaker een dergelijke droom dan sociale mensen, en zij die faalangst hebben of zich in het dagelijks leven belemmerd voelen hebben er ook vaker last van. In de droom stijgen we uit boven andere waaraan we in het waakbestaan ondergeschikt lijken te zijn.
Ze geven ook aan dat we willen vluchten uit een netelige situatie, ons bevrijden van de aardse problematiek door boven de problemen uit te stijgen. Neerkomen op aarde geeft aan dat vluchten niet helpt en dat we pas tot een oplossing kunnen komen als we de zaken aards en niet zweverig aanpakken. Vooral mensen die in hun leven zeer succesvol zijn en het als zeer normaal beschouwen hebben vaak een valdroom, het geeft aan dat wie hoog klimt wel eens diep kan vallen. Hoogmoed komt dus ten val. Wie steeds opnieuw valt, weer vliegt en weer valt wordt heen en weer geslingerd en heeft moeite de werkelijkheid en situaties goed in te schatten.
Zoals te verwachten zou Freud de vliegdroom weer als een seksuele lust beschouwen, wat beschouwde hij nu niet als seksualiteit. Dit alles zegt waarschijnlijk meer over Freud zelf dan over de dromer. Hoe dan ook, hij dacht dat de dromer wilde laten zien hoe potent hij was, door in zijn droom op te stijgen boven anderen. Het stijgen en dalen zou het stijgen en dalen van de penis zijn, de erecte en niet erecte toestand. Bij vrouwen die in hun droom vlogen waren het volgens hem de seksuele driften die op en neer gingen.
Andere wetenschappers zochten eerder naar een fysieke oorzaak voor dergelijke dromen. Zij ontdekte dat gezonde mensen, waarbij de bloedsomloop en de ademhaling goed en gezond was, eerder een vliegdroom kregen dan ongezonde mensen. Ook ontdekte ze dat iemand met een gevoelige huid zich in de droom vaak in zweeftoestand bevindt. Ook het evenwichtsorgaan in het oor werd vaak met een vlieg- en valdroom in verband gebracht. Toch treden veel moderne uitleggers opnieuw in de voetsporen van Freud, ze zien in de droom een belangrijk seksueel aspect verborgen. Ook menen ze dat wie in de droom vliegt, boven andere wil uitsteken waarbij hij macht wil bezitten met het gevaar ten val te komen. Hitler schijnt veel van dit soort dromen te hebben gehad, maar insiders van het witte huis beweren dat ook voormalig president Clinton vaak een vliegdroom had. Ook president Bush jr. zou in zijn droom vaak ten val komen.
Het is niet geheel onwaarschijnlijk dat ook andere wereldleiders die hun macht misbruiken last hebben van valdromen en mogelijk zullen dergelijke machthebbers ook in werkelijkheid ooit weer ten val worden gebracht. Het is ook niet ondenkbaar dat mensen die een machtige partij steunen, en mede van hun macht profiteren, regelmatig een vlieg- en valdroom hebben. Zullen onze regeringsleiders, welke menen ver boven de mensheid te staan, last hebben van dergelijke dromen? Men mag aannemen van wel.
Bij kinderen is de vlieg- en valdroom vaak een uiting van angst. Bij hen is het vliegen in de droom vaak een teken dat ze willen ontsnappen aan angstige situaties. Ook de uittreding in de droom valt onder een vliegdroom. Wie wel eens lucide is of last heeft gehad van een vals ontwaken en daar in tracht te zweven, vliegen, uittreden of waarbij het droomlichaam zich snel verplaatst door de tijd- en of ruimte heeft eigenlijk last van een normale vliegdroom. Wie in de droom omhoog wil komen maar steeds terug geworpen wordt op bed kan spreken van een valdroom. Toch kan de roes die men ervaart tijdens vredig vliegen of zweven vergeleken kunnen worden met de liefdesroes. Pas als het bewustzijn boven zichzelf gaat uitsteken komt het gevaar voor een grote val in de droom nader bij.
Vlieg- en valdromen verschaffen schrijvers de nodige inspiratie en aan een groot literatair werk is maar al te vaak een vliegdroom vooraf gegaan. Vaak betreft het een roman of een gedichtenbundel die aan een dergelijke droom is ontsproten. Een zweverig, doch kunstig geheel, waarbij het hoofdpersonage vaak een weerspiegeling is van hun eigen persoonlijkheid, hun eigen wensen, dromen en verlangens. Iemand die in de droom wil bewegen maar ontdekt dat hij niet vooruit kan komen en alle ledematen als loodzwaar waarneemt (dit heb je vaak tijdens vals ontwaken, zie ook "LUCIDE DROMEN EN VALS ONTWAKEN" in dit menu) wil in het dagelijks leven boven de problemen en het dagelijks leven uitstijgen, maar is bang dat het hem niet zal lukken. De angst voor het falen in het waakbestaan maakt dat hij in de droom niet vooruit komt. Ook dit soort onbeweeglijkheid valt onder een vliegdroom, evenals het dromen over de hemel, de hel of 'het licht'.
Dromen waarin een vliegtuig centraal staat komen vaker voor in onze moderne tijd dan 50 jaar geleden. Ook droomt men vaker over een UFO waarin men ook steeds vaker zelf vliegt. De betekenis van dergelijke dromen krijgen daardoor als vliegdroom steeds minder betekenis en hebben vaak een andere oorzaak. Vaak is dat een wens, maar ook een duidelijke angst wordt vaak op die manier weerspiegeld, zeker als men in de droom problemen ondervindt tijdens de vlucht of zelfs neerstort. Het kan ook duidelijk aangeven dat we zonder de hulp van moderne techniek niet, of slechts moeilijk, vooruit kunnen komen. Iemand die in werkelijkheid last heeft van hoogtevrees heeft dit in de droom meestal ook. Zodra ze een afgrond zien worden ze vaak met een schrik wakker. Toch maken ook zij melding van het feit dat ze tijdens het vliegen zelf geen hoogtevrees hebben ervaren en dat zelfs de grootste diepten hun geen angst hadden ingeboezemd.
Vlieg en Val dromen - 1
